Sjuul Brummans en Lorena Fa zijn eigenaren van Brummans & Fa Tandartsen in Heerhugowaard. In deze maandelijkse gastcolumn nemen zij lezers om en om mee achter de schermen van hun praktijk. Van ontwikkelingen binnen de tandheelkunde tot verhalen uit de praktijk en herkenbare vragen aan de stoel. Deze maand schrijft Lorena over wat je mond zegt over je algehele gezondheid.


De meeste mensen komen naar de tandarts voor hun gebit. Een gaatje laten vullen, tandsteen laten verwijderen of gewoon de halfjaarlijkse controle. Begrijpelijk. Maar terwijl ik in iemands mond kijk, zie ik vaak meer dan alleen tanden en kiezen. De mond staat niet los van de rest van het lichaam. Soms is hij een spiegel van wat er verder speelt.

Laatst zag ik bijvoorbeeld een patiënte die in korte tijd opvallend veel nieuwe gaatjes had gekregen. Ze poetste goed en at niet anders dan anders, maar haar mond was duidelijk droger dan normaal en haar tandvlees zag er onrustig uit. Ik vroeg door. Het bleek dat ze na een medische behandeling meerdere medicijnen gebruikte, en juist die combinatie veroorzaakte waarschijnlijk een droge mond. Weinig speeksel klinkt onschuldig, maar speeksel beschermt je gebit. Als die bescherming minder wordt, kunnen gaatjes sneller ontstaan. Haar mond vertelde dus iets wat ze zelf nog niet aan haar gebit had gekoppeld.

Dat soort verbanden zijn er vaker dan mensen denken. Bloedend tandvlees wordt bijvoorbeeld vaak onderschat. Veel mensen denken dat het erbij hoort of dat ze misschien te hard hebben gepoetst. Maar gezond tandvlees hoort niet te bloeden. Bloedend tandvlees kan wijzen op een ontsteking en die nemen we serieus. Niet alleen omdat het tandvlees belangrijk is, maar ook omdat de mond verbonden is met de rest van het lichaam.

Bij mensen met diabetes zien we bijvoorbeeld vaker tandvleesproblemen. Andersom kan een ontsteking in de mond het ook lastiger maken om de bloedsuiker goed onder controle te krijgen. Ook tijdens een zwangerschap kan het tandvlees ineens gevoeliger worden of sneller bloeden. Dat komt onder andere door hormonale veranderingen en een sterkere doorbloeding van het tandvlees. Dat is niet raar, maar ook niet iets om te negeren.

Ook stress laat sporen na in de mond. Mensen die veel stress hebben, klemmen of knarsen vaker. Dat kan slijtage geven en klachten aan kaakspieren veroorzaken. Stress kan ook bijdragen aan een droge mond of een lagere weerstand, waardoor tandvlees sneller onrustig wordt. Soms zie ik iemand die jarenlang een stabiel gebit had en ineens meerdere problemen tegelijk krijgt. Dan vraag ik altijd hoe het gaat. Vaak blijkt er thuis, op het werk of in het lichaam meer aan de hand.

Ook dagelijkse gewoontes spelen mee. Niet alleen wat je eet of drinkt, maar vooral hoe vaak. De hele dag door kleine beetjes eten of drinken geeft je gebit telkens opnieuw een zuuraanval. En bij kinderen kan iets simpels als niet goed napoetsen of met een flesje naar bed gaan grote gevolgen hebben voor het melkgebit.

Daarom kijken we als tandarts verder dan tanden en kiezen. We kijken naar slijmvliezen, tandvlees, kaakbot, speeksel, slijtage en veranderingen die misschien klein lijken. Soms is er een tandheelkundige verklaring. Soms adviseren we iemand om ook contact op te nemen met de huisarts. En soms werken we samen met de mondhygiënist, preventieassistent of een andere zorgverlener.

Wat ik hoop dat mensen onthouden? Bloedend tandvlees, een droge mond, slechte adem, ineens veel gaatjes of onrustige slijmvliezen zijn signalen om serieus te nemen. Niet omdat er meteen iets ernstigs aan de hand hoeft te zijn, maar omdat je mond vaak meer vertelt dan je denkt.

Een gezonde mond hoort bij een gezond lichaam. Daarom kijken we bij de tandarts verder dan je gebit alleen.

Meer weten over de praktijk? Kijk op brummansfa.nl of lees het verhaal achter de tandartspraktijk.